HỒ SƠ BẰNG CHỨNG — Các bảng chữ trong Book of Soyga
Rà soát nguồn cốt lõi: 2026-08-23. Hồ sơ phân biệt văn bản Latin, 36 bảng chữ, thuật toán sinh bảng, chức năng nghi lễ và lời kể “thiên thần”.
Tóm tắt
Book of Soyga, còn mang nhan đề Aldaraia sive Soyga vocor, là một chuyên luận ma thuật Latin vô danh, hiện còn trong hai thủ bản thế kỷ XVI: Oxford, Bodleian Library, MS Bodley 908 và London, British Library, Sloane MS 8. Hai bản không “được đào lên” năm 1994; chúng đã được catalog dưới tên Aldaraia. Deborah Harkness nhận dạng chúng là tác phẩm John Dee gọi Soyga.
Cuối tác phẩm có 36 bảng, mỗi bảng 36×36 chữ của bảng chữ cái Latin 23 ký tự: tổng cộng 46.656 ô. Jim Reeds phục dựng được quy tắc sinh tất định X = N + f(W) (mod 23) từ code word sáu chữ của từng bảng. Phân bố lỗi cho phép ông suy ra Bodley 908 và Sloane 8 là hai nhánh từ một bản trung gian chung có lỗi; đây là ứng dụng mạnh của phê bình văn bản bằng cấu trúc toán học.
Điều đã được giải là cách sinh hình thức của bảng, không phải một plaintext ẩn. Reeds nói rõ nghiên cứu của ông tập trung construction hơn function. Chức năng lịch sử và ý nghĩa đầy đủ của các code word vẫn mở. Tháng 06-2026, Jason Louv công bố giả thuyết rằng f(W) đúng bằng hệ giá trị chữ ở Section 18 trừ một theo modulo 23, và bảng là dụng cụ soi/binding thay vì ciphertext. Đây là kết quả mới có mã kiểm tra nhưng chưa peer review và chưa được kiểm trực tiếp trên manuscript bởi paleographer; hồ sơ ghi 🟡.
Phán quyết: 🟢 hai thủ bản, 36 bảng 36×36, code word, thuật toán Reeds và quan hệ truyền bản do lỗi chung; 🟡 Sloane 8 chính là bản từng thuộc Dee, diễn giải hàm f/chức năng do Louv 2026; 🔵 tác giả, niên đại sáng tác chính xác, quy trình vật lý nguyên thủy, nghĩa của một số code word và có hay không một tầng thông điệp khác. Không gọi toàn bộ đối tượng là “mật mã chưa phá”; đúng hơn là cấu trúc đã phục dựng, ngữ nghĩa/chức năng chưa khép kín.
Định danh
| Trường | Dữ liệu |
|---|
| Tên | Book of Soyga; Aldaraia sive Soyga vocor |
| Loại | chuyên luận ma thuật/chiêm tinh Latin; 36 bảng chữ thuật toán |
| Tác giả | vô danh |
| Bản chứng 1 | Bodleian Library, MS Bodley 908 |
| Bản chứng 2 | British Library, Sloane MS 8 |
| Bản chép liên quan | British Library, Sloane MS 3189, tám bảng Soyga trong notebook của Dee |
| Ngôn ngữ | Latin; bảng dùng alphabet 23 chữ abcdefghiklmnopqrstuxyz |
| Tình trạng | construction solved; semantics/use partly open |
Trong chính văn bản, Soyga được giải thích là Agyos đảo chữ (literis transvectis). Không dùng diễn giải Internet rằng từ này chắc chắn có nghĩa “ý chí của Chúa” nếu không có ngữ nguyên kiểm được.
Bốn trục xác minh
| Trục | Kết quả | Mức |
|---|
| ⏳ Thời gian | Hai witness hiện tồn là bản chép cuối thế kỷ XVI; Dee nhắc Soyga năm 1582/1583 và 1595. Ngày sáng tác bản nguyên chưa biết. | 🟢 witness / 🔵 nguyên tác |
| 📍 Địa điểm | MS Bodley 908 tại Bodleian; Sloane 8 và 3189 tại British Library; cuộc hỏi Uriel được nhật ký đặt tại Mortlake. | 🟢 kho / 🟡 lời scrying |
| 👤 Con người | tác giả vô danh; Dee là người đọc/chủ được cho là của một bản; Kelley làm scryer; Harkness nhận dạng; Reeds phục dựng thuật toán. | 🟢 vai trò / 🟡 sở hữu Sloane 8 |
| 🏺 Vật thể | hai codex Latin và tám bảng chép trong Sloane 3189; shelfmark và folio xác định. | 🟢 |
Chuỗi truyền bản
Tập bảng nguyên thủy A (mất; Reeds phục dựng hình thức bằng thuật toán)
└─ bản trung gian có lỗi C (mất; suy từ lỗi chung)
├─ Bodley 908 — bản chép chính xác hơn trong so sánh của Reeds
└─ Sloane 8 — nhiều lỗi riêng hơn; có nhan đề khớp ghi chép Ashmole
└─ gần nhánh truyền của tám bảng trong Sloane 3189 (Dee)
Reeds tìm 13 lỗi tính công thức trong 46.656 ô của tầng A, rồi các lỗi chép riêng và lỗi chung. Nếu hai bản hiện tồn độc lập trực tiếp từ A, hàng trăm lỗi giống nhau tại đúng vị trí sẽ khó giải thích; mô hình C chung giải thích gọn hơn. Đây là suy luận stemmatic dựa trên lỗi, không phải một codex C đã được tìm thấy.
Ashmole ghi rằng Duke of Lauderdale có một folio từng thuộc Dee với dòng Aldaraia sive Soyga vocor; sale catalogue 1692 cũng dùng nhan đề này. Sloane 8 khớp nhan đề và chất liệu, nhưng Roberts–Watson ghi không có dấu sở hữu Dee trực tiếp trong chính Sloane 8. Vì thế đồng nhất Sloane 8 với bản của Dee là 🟡 hợp lý, không phải 🟢 tuyệt đối.
Cấu trúc 36 bảng
| Nhóm | Bảng | Nhãn |
|---|
| Hoàng đạo I | T1–T12 | Aries đến Pisces |
| Hoàng đạo II | T13–T24 | lặp Aries đến Pisces; code word đảo của nhóm I |
| Hành tinh | T25–T31 | Saturni, Jovis, Martis, Solis, Veneris, Mercurii, Lunae |
| Nguyên tố | T32–T35 | Ignis, Aeris, Aquae, Terrai |
| Magistri | T36 | Magistri |
Mỗi bảng có 1.296 ô; 36 bảng tạo đúng 36³ = 46.656 chữ. Danh sách đủ nhãn, code word và folio Bodley nằm ở nguyen_van/00_danh_muc_36_bang.md.
Thuật toán Reeds
- Alphabet 23 chữ bỏ
j, v, w: a…i, k…u, x, y, z.
- Điền cột trái bằng code word sáu chữ rồi bản đảo, lặp đến đủ 36 dòng. T1 dùng
NISRAM MARSIN ….
- Trên hàng đầu, ô mới
X = W + f(W) mod 23.
- Trong nội bảng, ô mới
X = N + f(W) mod 23, với N là ô phía bắc và W là ô phía tây.
f là bảng tra 23 giá trị. Reeds suy nó thực nghiệm và không khẳng định người soạn cổ thực thi bằng đúng ký hiệu đại số hiện đại.
Ví dụ đầu T1 được tái tạo: ndizbdizbdiz.... Script cục bộ sinh đủ 36×36 tại tai_lieu/reconstruct_nisram.py; output nguyen_van/nisram_t1_reconstruction.txt. Đây là reconstruction lý tưởng, không phải transcription của fol. 180r: sai số tính và sao chép của manuscript được cố ý không trộn vào.
Đã giải gì, chưa giải gì?
| Mệnh đề | Trạng thái | Giới hạn |
|---|
| Quy tắc sinh ô | 🟢 | tái tạo cấu trúc; không tự cho plaintext |
| 36 code word | 🟢 | đọc được và dùng làm seed; nghĩa/nguồn gốc không phải cái nào cũng rõ |
| Genealogy A→C→hai witness | 🟢 mô hình mạnh | A và C là bản suy dựng, không phải hiện vật còn tồn tại |
| Các bảng là ciphertext có plaintext | 🔵 | chưa có bằng chứng dương tính; output tất định không đồng nghĩa mã hóa thông điệp |
| Các bảng là công cụ nghi lễ/“mirror” | 🟡 | có đoạn văn hỗ trợ, nhưng liên kết tổng thể và cách dùng cần thẩm định |
f = V−1 mod 23 | 🟡 | Louv 2026 báo khớp 23/23; chưa peer review/paleographic verification |
| Không có tầng ẩn nào khác | 🔵 | quét đường đọc hữu hạn không thể chứng minh phủ định mọi encoding |
John Dee, Kelley và “Uriel”
Nhật ký của Dee ghi một cuộc scrying ngày 10-03-1581/82 tại Mortlake, do Edward Kelley/Talbot làm trung gian. Dee hỏi cuốn Soyga có giá trị không và cách đọc các bảng; lời được ghi dưới danh Uriel nói chỉ Michael là người giải thích. Đây là chứng cứ 🟢 rằng Dee/nhật ký quan tâm tới sách, nhưng là 🟡/🔵 đối với tuyên bố siêu nhiên: văn bản chứng minh một lời thuật lại trong thực hành scrying, không chứng minh thiên thần khách quan đã nói.
Tám bảng Soyga trong Sloane 3189 chia theo cặp 72 dòng. Reeds dùng lỗi chung để cho thấy chúng thực sự thuộc cùng truyền thống Soyga và gần nhánh Sloane 8 hơn; không nên trộn Book of Soyga với Liber Loagaeth/Book of Enoch như một tác phẩm duy nhất.
Tuyên bố mới năm 2026
Jason Louv công bố ngày 11-06-2026:
- các giá trị chữ ở Section 18 tạo đúng bảng
f của Reeds khi trừ 1 modulo 23;
- phép tính nội văn như
PATER CREATOR = 140 được dùng làm kiểm chéo;
- Section 26–27 được ông đọc như chỉ dẫn “mirror” và binding grid;
- quét các đường đọc phổ biến không cho từ vượt mức ngẫu nhiên.
Điểm mạnh là mệnh đề định lượng 23/23 có thể tái lập và tác giả công khai mã/audit trail. Điểm yếu: công bố trên website thương mại liên quan workshop, chưa có peer review; nền transcription dựa ấn bản Kupin 2014; chính Louv nói cần paleographer kiểm manuscript và seed recipe còn chưa phục dựng đủ. Do đó hồ sơ giữ cả dữ liệu lẫn xung đột lợi ích, không bác bỏ cũng không nâng thành “đã giải hoàn toàn”.
Bản quyền và giới hạn scan
- Manuscript thế kỷ XVI là public domain về nội dung, nhưng ảnh số của thư viện chịu điều khoản tái sử dụng riêng.
- Plate Bodley 908 fol. 180r trong công trình Reeds được xuất bản theo permission; không sao chép lại vào kho.
- Bản edit/translate Jane Kupin 2014 ghi rõ all rights reserved; chỉ lưu liên kết, không tải/copy toàn văn.
- Ảnh cục bộ duy nhất từ bên ngoài là chân dung John Dee thuộc Public Domain Mark. Hình minh họa thuật toán do dự án tự tạo.
Phân tích tác động quyền lực
Các thư viện hiện kiểm soát tiếp cận vật lý và quyền ảnh độ phân giải cao; đây là quản trị bảo tồn có tài liệu, không phải bằng chứng che giấu. Câu chuyện “bị thất lạc 400 năm” phóng đại việc catalog dưới nhan đề khác và có lợi cho nội dung thương mại bí ẩn. Ngược lại, không thấy lệnh kiểm duyệt/tiêu hủy nhắm riêng Soyga. Marketing workshop 2026 tạo xung đột lợi ích có thể kiểm tra, nhưng không tự bác bỏ phép tính.
Cách tự kiểm chứng
- Tra đúng shelfmark
MS Bodley 908, Sloane MS 8, Sloane MS 3189 trong catalog Bodleian/British Library.
- Đối chiếu T1 ở Bodley 908 fol. 180r và Sloane 8 fols. 102v–103r; kiểm cột
NISRAM/MARSIN.
- Chạy
python tai_lieu/reconstruct_nisram.py; kiểm output có 36 dòng × 36 chữ và SHA-256 trong metadata.
- Đọc Reeds, đối chiếu công thức ở phần 3–4 và phân tích lỗi ở phần 5; không thay bài bằng blog tóm tắt.
- Với tuyên bố 2026, tái lập bảng 23 giá trị và kiểm trực tiếp Section 18 trên cả hai manuscript trước khi nâng mức tin cậy.
Câu hỏi mở
- Niên đại/người soạn của ancestor A là gì?
- Bảng
f ban đầu được tính bằng bảng tra, đếm chữ, bánh xe Lull hay thủ pháp khác?
- 36 code word được chọn từ quy tắc nào; vì sao một số được nhắc cùng dãy số trong Liber Radiorum?
- Tuyên bố
f = V−1 có đứng vững khi kiểm hai manuscript thay vì transcription hiện đại không?
- Có chức năng thao tác cụ thể nào của bảng được văn bản mô tả đủ để tái hiện lịch sử?
